Ürün ekipleri yeni bir özelliği hayata geçirirken genellikle aynı soruların peşinden koşar: Dönüşüm oranları ne durumda? Onboarding süresini kısaltabildik mi? Kullanıcılar ürünü ne sıklıkla açıyor? Bunların hepsi masadaki kritik sorular. Ancak çoğu zaman çok daha temel, çok daha insani bir soruyu gözden kaçırıyoruz:

“Bu ürün gerçekten herkes için çalışıyor mu?” Dijital dünyadaki ürünlerin büyük bölümü, farkında olmadan idealize edilmiş tek bir kullanıcı profilini merkeze alıyor. Karmaşık akışları takılmadan takip eden, yoğun bilgi bombardımanından rahatsız olmayan ve dikkatini uzun süre koruyabilen o "kusursuz" kullanıcı, tasarımların görünmez referans noktası haline geliyor.

Oysa gerçek hayat ve gerçek kullanıcılar çok daha renkli, çok daha çeşitli. Bugün nöroçeşitlilik (neurodiversity) kavramını sadece belirli tıbbi tanılarla sınırlayamayız. Bu kavram, hepimizin bilgiyi algılama, işleme, öğrenme ve karar verme biçimlerinin birbirinden tamamen farklı olduğunu söylüyor. DEHB (ADHD), disleksi veya otizm spektrumu bu çeşitliliğin birer parçası, ancak temelde her insanın bilişsel yük toleransı, dikkat kapasitesi ve öğrenme hızı bambaşka.

Asıl problem şu ki, biz ürün ekipleri olarak bu insan hikayelerini veri ekranlarında göremiyoruz. Analytics araçları bize bir kullanıcının akışı terk ettiğini (drop-off) söyler. Ancak o insanın neden vazgeçtiğini, tam olarak hangi noktada zihinsel olarak yorulduğunu veya hangi karmaşık ekranda kaybolduğunu fısıldamaz. Ekranda sadece soğuk bir oran görürüz, arkadaki görünmez zihinsel sürtünmeyi ve hayal kırıklığını kaçırırız.

İşte ürün yönetimindeki en büyük yanılgı tam olarak burada başlıyor. Kullanıcı kaybını pazarlama performansına, fiyatlandırmaya veya eksik özelliklere bağlamaya çalışırken, asıl sorunun kapsayıcı olmayan tasarımlar olduğunu ıskalayabiliyoruz. Kullanıcı ürünü istemediği için değil, onu kullanmak çok fazla zihinsel enerji tükettiği ve kendini o arayüzde "yabancı" hissettiği için gidiyor.

Bu yüzden kapsayıcı tasarım artık sadece etik bir görev değil, işin geleceğini belirleyen stratejik bir büyüme kaldıracı. Microsoft’un kapsayıcı tasarım yaklaşımında da vurguladığı gibi, en uç senaryoları düşünerek tasarladığınız bir ürün, günün sonunda herkes için harika bir deneyime dönüşür. Çünkü bilişsel yükü azaltılmış, görsel hiyerarşisi net ve hata yapmaya izin veren bir sistem, sadece nöroçeşitli bireyler için değil, metroda dikkat Dağınıklığı içinde uygulamayı açan herkes için hayat kurtarır.

Burada asıl mesele salt bir "erişilebilirlik" standardı yakalamak değil. Mesele, ürünün ne kadar samimi ve öğrenilebilir olduğu, insanı ne kadar az yorduğuyla ilgili. Tasarımdaki bu insani dokunuşlar ve empati, zamanla sadık kullanıcılara, yüksek retention oranlarına ve güçlü bir marka bağına dönüşüyor.

Geleceğin kazanan ürünleri, sadece en hızlı çalışan veya en çok özelliği barındıranlar olmayacak. Farklı düşünme ve algılama biçimlerine saygı duyan, insanı merkeze alan ve kapsayıcı deneyimler tasarlayan ekipler öne çıkacak.

Startupfon olarak biz de yatırım yapacağımız girişimleri değerlendirirken sadece büyüme grafiklerine bakmıyoruz, bu ürünü kimin için ve ne kadar büyük bir empatiyle tasarladıklarını da anlamaya çalışıyoruz. Çünkü uzun vadeli değer yaratmanın yolu, sadece daha fazla kullanıcı bulmaktan değil, her türden kullanıcıyı içeride mutlu ve rahat hissettirebilmekten geçiyor.

Günün sonunda ürün yönetimi sadece kod yazmak ve teknoloji geliştirmek değildir, insanı anlamak ve onun hayatına sürdürülebilir çözümler sunmaktır.

Startupfon yatırımcı ağına katılmak ve doğru girişimleri birlikte değerlendirmek için Startupfon üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.